بسمه‌تعالي
آيين‌نامه چاپ پايان‌نامه دانشجويان دانشگاه صداوسيما
نظر به اينكه چاپ و انتشار پايان‌نامه تحصيلي دانشجويان دانشگاه صداوسيما، مبين بخشي از فعاليت‌هاي علمي- پژوهشي دانشگاه است. بنابراين به‌منظور آگاهي و رعايت حقوق دانشگاه دانش‌آموختگان اين دانشگاه نسبت به رعايت موارد ذيل متعهد مي‌شوند:
ماده 1: در صورت اقدام به چاپ پايان‌نامه خود مراتب را قبلاً به‌طور كتبي به معاونت پژوهشي دانشگاه اطلاع دهد.
ماده 2: در صفحه سوم كتاب (پس از برگ شناسنامه) عبارت ذيل را چاپ كند:
“كتاب حاضر، حاصل پايان‌نامه كارشناسي ارشد نگارنده امين فرخي حقيقت در رشته علوم ارتباطات گرايش مديريت رسانه است كه در سال139? در دانشکده ارتباطات دانشگاه صداوسيما به راهنمايي دكتر محمدعلي هرمزي‌زاده و مشاوره دکتر موسي فقيه حقاني دفاع گرديده است”.
ماده3: به‌منظور جبران بخشي از هزينه‌هاي انتشارات دانشگاه، تعداد يك درصد شمارگان كتاب (در هر نوبت چاپ) را به معاونت پژوهشي دانشگاه اهدا كند. دانشگاه مي‌تواند مازاد نياز خود را در معرض فروش قرار دهد.
ماده4: در صورت عدم رعايت ماده 3، 50 درصد بهاي شمارگان چاپ‌شده را به‌عنوان خسارت به دانشگاه صداوسيما تاديه كند.
ماده 5: دانشجو تعهد و قبول مي‌کند در صورت خودداري از پرداخت بهاي خسارت دانشگاه مي‌تواند خسارت مذكور را از طريق مراجع قضايي مطالبه و وصول كند؛ به‌علاوه به دانشگاه حق مي‌دهد به‌منظور استيفاي حقوق خود، از طريق دادگاه، معادل وجه مذكور در ماده 4 را از محل توقيف کتاب‌هاي عرضه‌شده نگارنده براي فروش، تأمين نمايد.
ماده 6: اينجانب امين فرخي حقيقت دانشجوي رشته علوم ارتباطات مقطع كارشناسي ارشد تعهد فوق و ضمانت اجرايي آن را قبول كرده، به آن ملتزم مي‌شوم.
نام و نام خانوادگي: امين فرخي حقيقت
تاريخ و امضا
بسمه‌تعالي
فرم صحت و اصالت نتايج
اين‌جانب امين فرخي حقيقت به شماره دانشجوي 90118109 دانشجوي رشته ارتباطات گرايش مديريت رسانه مقطع تحصيلي كارشناسي ارشد تائيد مي‌کنم كليه نتايج اين پايان‌نامه حاصل كار اينجانب و بدون هرگونه دخل و تصرف است و موارد نسخه‌برداري‌شده از آثار ديگران را با ذكر كامل مشخصات منبع، ذكر کرده‌ام. در صورت اثبات خلاف مندرجات فوق، به تشخيص دانشگاه صداوسيما مطابق با ضوابط و مقررات حاكم (قانون حمايت از حقوق مؤلفان و مصنفان و قانون ترجمه و تکثير كتب و نشريات و آثار صوتي، ضوابط و مقررات آموزشي، پژوهشي و انضباطي …) با بنده رفتار خواهد شد و حق هرگونه اعتراض در خصوص احقاق حقوق مكتسب و تشخيص و تعيين تخلف و مجازات را از خويش سلب مي‌كنم. در ضمن مسئوليت هرگونه پاسخگويي به اشخاص، اعم از حقيقي و حقوقي مراجع ذي‌صلاح اعم از اداري و قضايي به عهده اين‌جانب خواهد بود و هيچ‌گونه مسئوليتي در اين خصوص بر عهده دانشگاه نخواهد بود.

نام و نام خانوادگي: امين فرخي حقيقت
تاريخ و امضاء:
پايان‌نامه کارشناسي ارشد مديريت رسانه
تحليل گفتمان تلويزيون بي‌بي‌سي فارسي پيرامون “کودتاي 28 مرداد ????”
در فاصله زماني مرداد تا شهريورماه139? (با تأکيد بر ويژه برنامه‌هاي شصتمين سالگرد کودتاي ?? مرداد)
دانشجو:
امين فرخي حقيقت
استاد راهنما:
دکتر محمدعلي هرمزي‌زاده
استاد مشاور:
دکتر موسي فقيه حقاني
چکيده
پژوهش حاضر در پي بررسي و کشف گفتمان يا گفتمان‌هاي شکل‌گرفته پيرامون کودتاي 28 مرداد در تلويزيون بي‌بي‌سي فارسي در گزارش‌هاي “ويژه شصتمين سالگرد کودتاي 28 مرداد” است. به همين منظور از نظريه‌هايي همچون بازنمايي رسانه‌اي، چارچوب‌سازي، انگاره‌سازي، نظريه گفتمان و ديپلماسي رسانه‌اي استفاده‌شده است. روش بکار گرفته‌شده در پژوهش حاضر تحليل گفتمان با استفاده از رويکرد گفتمان کاوي ون‌دايک است. متن موردمطالعه اين پژوهش، 7 گزارش و مستند “مصدق، نفت و کودتا” است که پس از بررسي، به روش نمونه‌گيري هدفمند انتخاب‌شده و مورد گفتمان کاوي قرار گرفت. يافته‌هاي تحقيق نشان مي‌دهد متون تمام گزارش‌ها و مستند از لحاظ سبک واژگاني، افراد و نهادهاي مطرح‌شده در متن، قطب‌بندي، استنادها، پيشفرضها، دلالت‌هاي ضمني، مؤلبفههاي اجماع و توافق و گزارههاي اساسي شباهت‌هاي بسياري دارند. بر اساس يافته‌هاي تحقيق، اصلي‌ترين چارچوب در دستور کار قرارگرفته در اين گزارش‌ها و مستند در خصوص کودتاي 28 مرداد “چارچوب ديپلماسي رسانه‌اي غرب” بوده است که گفتمان‌هاي مشترکي چون گفتمان ناسيوناليسم ايراني، گفتمان منافع ملي، گفتمان ابرقدرتي آمريکا، پاد گفتمان استکبارستيزي، و گفتمان صلح‌طلبي، گفتمان خيانت رهبران مذهبي به منافع ملي، گفتمان تسليم و سازش و زير سؤال بردن گفتمان اسلام سياسي با توجه به مباني فلسفي و معرفت‌شناختي چارچوب مورداشاره در هر گزارش برجسته شده‌اند. هر يک از اين گزارش‌ها انگاره‌هاي خود را نيز بر اساس گفتمان‌هاي ساخته‌شده، ارائه کرده‌اند.
واژگان کليدي: کودتاي 28 مرداد ????، گزارش‌هاي ويژه شصتمين سالگرد کودتاي ?? مرداد، تلويزيون بي‌بي‌سي فارسي، گفتمان، تحليل گفتمان، تاريخ
در باب اصل مسئله‌ تاريخ، بايد بگوييم که تاريخ چيز مهمي است. تاريخ را به‌عنوان يک چيز کوچک يا حاشيه‌يي نبايد خيال کرد؛ تاريخ واقعاً مهم است. تاريخ، درس و گنجينه‌ي اطلاعات ما از گذشته‌ي بشريت است؛ سرگذشت ماست.
(بيانات مقام معظم رهبري در ديدار اعضاي گروه تاريخ صداي جمهوري اسلامي ايران 08/11/1370)
من به جوانان عرض مي‌کنم، با تاريخ گذشته نزديک کشورتان آشنا شويد؛ چون يکي از راه‌هاي فريب و اغواگري، تحريف تاريخ است که امروز متأسفانه اين کار به‌وفور صورت مي‌گيرد.
… انگليسي‌ها نفت ايران را مِلک شخصي خود به حساب آورده بودند و ده‌ها سال استفاده غاصبانه مي‌کردند و مال ملت ايران را تقريباً مفتِ مفت مي‌بردند و دربار سلطنت هم براي اين‌که چهار روز بيشتر به حکومت ننگين خود ادامه دهد، با انگليسي‌ها همکاري مي‌کرد. … من از اينکه مي‌بينم جوانان ما از اين قضايا بي‌اطّلاعند، رنج مي‌برم. هميشه اطّلاع از آنچه که دشمن در گذشته عمل کرده است، موجب مي‌شود که انسان ترفندهاي دشمن را در زمان خودش هم بداند.
(بيانات مقام معظم رهبري در ديدار مردم کاشان و آران و بيدگل20/08/1380)
از ?? مرداد 32 تا امروز در هر موردي که به آمريکايي‌ها مسئولين اين کشور اعتماد کردند ،ضربه خوردند.
(بيانات مقام معظم رهبري در ديدار پنجاه هزار فرمانده بسيج سراسر کشور ??/??/????)
“فراموشي” و “تحريف” دو آسيب و خطر بزرگي است که در کمين هر حادثه بزرگ تاريخي قرار دارد.
(ديدار مسئولان اردوهاي راهيان نور با رهبر انقلاب ??/??/????)
تقديم به روح پاک
شهيد نواب صفوي
که فراتر از تکاليف زميني، تکليفش را مبارزه با رژيم پهلوي ديد و جانش را بر سر اعتقادش نهاد.

تقديم به ارواح طيبه
شهداي قيام 30 تير 1331
که در راه مبارزه با استعمار و عمالش بي‌ادعا از جانشان گذاشتند؛ کساني گه حتي نامشان در پاورقي تاريخ هم نيامده است.

تقديم به پدر و مادرم
که هيچگاه من را از دعاي خيرشان محروم نکردند
و هر چه دارم از برکات دعاي آنهاست

تشکر و قدرداني
در آغاز اين دفتر مراتب سپاس و قدرداني صميمانه‌ام را از آقاي دکتر محمدعلي هرمزي‌زاده، استاد محترم راهنما، ابراز مي‌کنم.
همچنين با سپاس از آقاي دکتر موسي فقيه حقاني، استاد محترم مشاور، که مطالب زيادي از حضور ايشان آموختم.
جا دارد، از دوست و همکارم آقاي بهنام ياوري که حق استادي بر گردنم دارند؛ تشکر کنم. کسي که در تمامي لحظات اين پژوهش از طرح و انجام تا دفاع در کنارم بود و در روزهاي سخت و بن‌بست انجام پايان‌نامه، وجودش به من دلگرمي و اميدواري ميداد.
در آخر از مجتبي خسروي، عماد فرخي، شهريار صادقي، سبحان رضايي، جلال آذري‌پسند، سهيل احاديث، مهدي يوسفي پارسا، بهروز ياوري، حسين اسماعيلي‌زاد و ساير دوستان عزيزي که مرا در انجام اين پژوهش ياري رساندند، کمال تشکر و قدرداني را دارم.
امين فرخي حقيقت
بهار 1394
فهرست مطالب
عنوان صفحه
1- فصل اول: کليات تحقيق1
1-1-‌ طرح مسئله2
2-1- ضرورت و اهميت تحقيق3
3-1- هدف‌هاي تحقيق4
4-1- سؤال‌هاي تحقيق4
5-1- تعريف مفاهيم و مقوله‌ها5
2- فصل دوم: مباني نظري تحقيق7
1-2- بررسي تحقيقات پيشين8
2-2- مباني نظري تحقيق13
1-2-2-‌ مفهوم ايدئولوژي و نظريه بازتوليد13
2-2-2- نظريه بازنمايي رسانه‌اي14
3-2-2- ديپلماسي رسانه‌اي15
4-2-2- امپرياليسم رسانه‌اي16
3-2- چارچوب نظري تحقيق17
1-3-2- نظريه برجسته‌سازي17
1-1-3-2- تعاريف نظريه برجسته‌سازي17
2-1-3-2- عوامل مؤثر در برجسته‌سازي20
2-3-2- نظريه گفتمان22
1-2-3-2- تعاريف تحليل گفتمان22
2-2-3-2- مهم‌ترين اهداف تحليل گفتمان27
3-2-3-2- رويکرد تئون ون‌دايک در تحليل گفتمان27
3-3-2- نظريه انگاره‌سازي28
4-3-2- نظريه چارچوب‌سازي32
3- فصل سوم: روش تحقيق40
1-3- روش تحقيق41
?-3- عملياتي کردن يا مقوله‌سازي44
?-?- متن موردمطالعه47
?-3- حجم نمونه48
?-3- روش نمونه‌گيري48
6-3- روش و ابزار گردآوري اطلاعات49
7-3- روش تجزيه‌ وتحليل اطلاعات49
?-3- اعتبار و پايايي تحقيق50
4- فصل چهارم: يافته‌هاي تحقيق52
1-1-4- تحليل و بررسي متن گزارش‌هاي “ويژه شصتمين سالگرد کودتاي ?? مرداد”53
1-1-1-4- گزارش اول: فراز و فرود زندگي سياسي محمد مصدق54
2-1-1-4- گزارش دوم: مطالب رسانه‌هاي آمريکا در دوران مصدق،60
3-1-1-4- گزارش سوم: نگاهي به وقايع ?? تا ?? مرداد 133265
4-1-1-4- گزارش چهارم: مصاحبه اختصاصي با طراح اصلي کودتاي ?? مرداد70
5-1-1-4- گزارش پنجم: پيامدهاي کودتاي ?? مرداد75
6-1-1-4- گزارش ششم: سهم نيروهاي داخلي در کودتاي ?? مرداد82
7-1-1-4- گزارش هفتم: بررسي دلايل و روند شکل‌گيري کودتاي 28 مرداد88
1-2-1-4- تحليل اطلاعات متن‌ها و فرا متن- دکتر مصدق و جبهه ملي97
2-2-1-4- تحليل اطلاعات متن‌ها و فرا متن- آمريکا103
3-2-1-4- تحليل اطلاعات متن‌ها و فرا متن- انگليس109
4-2-1-4- تحليل اطلاعات متن‌ها و فرا متن- شاه و نيروهاي طرفدار سلطنت111
5-2-1-4- تحليل اطلاعات متن‌ها و فرا متن- آيت‌الله کاشاني و نيروهاي مذهبي114
6-2-1-4- تحليل اطلاعات متن‌ها و فرا متن- حزب توده و کمونيست‌ها118
?-1-4- گفتمان و انگاره‌هاي متن گزارش‌هاي “ويژه‌ي شصتمين سالگرد کودتاي ?? مرداد”119
2-4- تحليل و بررسي متن مستند “مصدق، نفت و کودتا”121
1-1-2-4 مضمون اول: جنبش ملي نفت؛ بهم ‌خوردن خواب آرام استعمار121
2-1-2-4 مضمون دوم: جنگ سرد؛ نظم جديدي براي جهان128
3-1-2-4 مضمون سوم: ايالات‌متحده؛ متحدي فرضي عليه بريتانيا131
4-1-2-4 مضمون چهارم: بحران ملي135
5-1-2-4 مضمون پنجم: قيام 30 تير 1331138
6-1-2-4 مضمون ششم: نزديکي حزب توده به مصدق143
7-1-2-4 مضمون هفتم: طراحي کودتا145
8-1-2-4 مضمون هشتم: مرحله اول عمليات؛ کودتاي ناکام151
9-1-2-4 مضمون نهم: مرحله دوم عمليات؛ موفقيت کودتاي 28 مرداد158
1-2-2-4- تحليل اطلاعات متن‌ها و فرا متن- دکتر مصدق و جبهه ملي163
2-2-2-4- تحليل اطلاعات متن‌ها و فرا متن- آمريکا168
3-2-2-4- تحليل اطلاعات متن‌ها و فرا متن- انگليس172
4-2-2-4- تحليل اطلاعات متن‌ها و فرا متن- شاه و نيروهاي طرفدار سلطنت175
5-2-2-4- تحليل اطلاعات متن‌ها و فرا متن- آيت‌الله کاشاني و نيروهاي مذهبي178
6-2-2-4- تحليل اطلاعات متن‌ها و فرا متن- حزب توده و کمونيست‌ها182
?-2-4- گفتمان و انگاره‌هاي متن مستند “مصدق، نفت و کودتا”184
3-4- جداول يافته‌هاي تحقيق188
5- فصل پنجم: نتيجه‌گيري و پيشنهادها190
1-5- خلاصهي يافته‌ها191
1-1-5- گزارش‌هاي “ويژه‌ي شصتمين سالگرد کودتاي ?? مرداد”193
2-1-5- مستند “مصدق، نفت و کودتا”196
2-5- جمع‌بندي199
3-5- محدوديت‌هاي تحقيق200
4-5- پيشنهادها200
1-4-5- پيشنهادهاي آموزشي200
2-4-5-پيشنهادهاي پژوهشي201
3-4-5-پيشنهادها به رسانه‌ي ملي و ساير رسانه‌ها201
فهرست منابع و مآخذ203
فهرست جداول
جدول شمارة 1-4- گزارش‌هاي “ويژه شصتمين سالگرد کودتاي ?? مرداد” از نظر گفتمان‌هاي ساخته‌شده در مورد گروه‌هاي درگير ……………………………………………………………………………………….. 183
جدول شمارة 2-4- مستند “مصدق، نفت و کودتا” از نظر گفتمان‌هاي ساخته‌شده در مورد گروه‌هاي درگير ……………………………………………………………………………………………………………………………………… 184
فصل اول
کليات تحقيق
1-1-‌ طرح مسئله
رسانه‌هاي جمعي را خواه مانند جبرگرايان تکنولوژيک شکل‌دهنده به واقعيت‌هاي اجتماعي بدانيم (مک‌کوايل، 1385، ص??) يا وابسته به تغييرات اجتماعي، آنچه مسلم است تأثير رسانه‌هاي جمعي بر مخاطبان خويش است. از همين روست که اين رسانه‌ها عموماً توسط قدرت‌هاي اقتصادي و سياسي براي مقاصد خاصي به کار گرفته مي‌شوند. هرچند که کارکرد يک رسانه جمعي خاص تا حدودي به مالکيت آن بستگي دارد (مک‌کوايل، 1385، ص??)، اما همواره دولت‌ها با ايجاد قوانين مشخص، محتواهاي معيني را براي رسانه‌ها تعيين مي‌کنند که بر سياست‌گذاري‌ها و جهت‌گيري‌هاي اين رسانه‌ها در زمينه‌هاي مختلف سياسي و اجتماعي اثرگذار است.
از سويي ديگر يکي از کارکردهاي رسانه‌ها، توضيح، تفسير و تشريح واقعيت‌هاي تاريخي و اجتماعي است (قندي، 1387، ص??) که در سطوح مختلف ملي و بين‌المللي رخ مي‌دهد. کودتاي 28 مرداد سال 1332 که عليه دولت قانوني دکتر مصدق انجام شد، يکي از اين رخدادهاي تاريخي مهم ايران است که اسناد تاريخي گواه دخالت دولت‌هاي ايالات‌متحده آمريکا و انگليس در اين واقعه است (آبراهاميان، 1388؛ بهنود، 1371). اين واقعه منجر به برکناري دکتر مصدق و روي کار آمدن زاهدي به‌عنوان نخست‌وزير شد. تلويزيون فارسي بي‌بي‌سي نيز که از سال 1387 فعاليت خود را آغاز کرده است، در شصتمين سالگرد اين واقعه، برنامه‌هاي مختلفي را در حوزه‌هاي گوناگون براي تفسير اين واقعه تاريخي تدارک ديده و پخش نمود. از جمله اين برنامه‌ها مي‌توان به گزارش خبري، مصاحبه) به‌عبارت‌ديگر(، برنامه‌ي تعاملي (نوبت شما)، ميزگرد (پرگار)، هنري(تماشا)، مستند (مصدق، نفت، کودتا) و فيلم سينمايي (زنان بدون مردان) اشاره کرد که تمامي آن‌ها به‌نوعي به حوادث کودتاي 28 مرداد 1332 اختصاص داشتند.
از يک‌سو، پخش چنين برنامه‌هاي مفصلي در ژانرهاي مختلف درباره اين واقعيت تاريخي، نشان‌دهنده اهميت اين واقعه براي اين بنگاه سخن‌پراکني است. از سويي ديگر، نحوه پرداخت و تفسير و تشريح کودتاي 28 مرداد که دولت انگلستان نيز در آن نقش فعالي ايفا نمود حائز اهميت است. درزمينه? جهت‌گيري رسانه‌ها، اين امر به يک واقعيت تبديل‌شده است که هم مالکيت رسانه‌ها و هم ايدئولوژي کارکنان سازمان‌هاي خبري، نقش مهمي در جهت‌گيري محتواهاي يک رسانه خاص ايفا مي‌کنند (چامسکي به نقل از سورين و تانكارد، 1388، ص350). بنابراين، پيروي از يک ايدئولوژي خاص، مي‌تواند بر نحوه پرداختن به واقعيت‌هاي اجتماعي، سياسي و تاريخي اثرگذار باشد.
ازاين‌رو، اين پژوهش به تحليل گفتمان برنامه‌هاي مختلف بي‌بي‌سي فارسي در رابطه با کودتاي 28 مرداد 1332 مي‌پردازد. به‌عبارت‌ديگر، اين پژوهش در پي تحليل ايدئولوژي خاص سازمان رسانه‌اي بي‌بي‌سي فارسي در بازنمايي کودتاي 28 مرداد 1332 است. چنانچه پيش‌تر هم ذکر شد، با توجه به نقش دولت انگلستان در جريان اين واقعه تاريخي و وابستگي سازمان رسانه‌اي بي‌بي‌سي فارسي به دولت انگلستان، تحليل گفتمان اين برنامه‌ها مي‌تواند به تحليل و بررسي نحوه پرداخت اين رسانه و ايدئولوژي خاص آن منجر شود.
2-1- ضرورت و اهميت تحقيق
تاريخ هر کشور به‌منزله هويت و شناسنامه آن در عرصه‌هاي جهاني مطرح است و جزء ميراث ماندگار هر نظامي است که مي‌تواند به‌عنوان چراغ راهي در اختيار نسل‌هاي آينده آن کشور قرار گيرد. لذا حراست و حفظ آن از تحريف و دست‌کاري امري ضروري به نظر مي‌رسد. کشور ايران داراي عقبه و گذشته‌اي پرفراز و فرود بود که آشنايي با آن و مراقبت از آن در برابر تحريف‌ها امري ارزشمند تلقي مي‌شود. اهميت اين مسئله را در بيانات مقام معظم رهبري نيز مي‌توان مشاهده نمود: “من به جوانان عزيز توصيه مي‌کنم، با تاريخ گذشته نزديک کشورتان آشنا شويد. يکي از راه‌هاي فريب و اغواگري، تحريف تاريخ که امروزه اين کار به‌وفور مورد انجام است.” (بيانات مقام معظم رهبري در ديدار مردم کاشان و آران و بيدگل ‌????/??/??)
تابستان سال 1392 که مصادف با شصتمين سال کودتاي 28 مرداد 1332 بود، اسناد اين واقعه از سوي دولت و آمريکا انتشار يافت که نشان‌دهنده دخالت آشکار اين دولت در امور داخلي ايران و نقش مهم آن‌ها در سرنگوني دولت مصدق در جريان کودتا بود.
عموماً در چنين شرايطي که اسناد رسمي درباره يک واقعيت تاريخي منتشر مي‌شود، رسانه‌ها آن را به‌مثابه يک خبر تلقي کرده (بديعي و قندي، 138?، ص??) و به تفسير و تشريح آن مي‌پردازد. با توجه به وابستگي اقتصادي بي‌بي‌سي فارسي به دولت انگلستان و با در نظر گرفتن نقش آشکار اين دولت در جريان کودتا، تعبيري که اين رسانه از کودتا براي مخاطبين خود ارائه مي‌کند، قابل‌تأمل است و مي‌تواند برداشت مخاطبان از اسناد منتشرشده را تحت تأثير قرار دهد. حتي بسياري از مخاطبان فارسي‌زبان اين رسانه، دسترسي و امکان چنداني براي پيگيري اسناد اصلي منتشرشده (که به زبان انگليسي است) ندارند. با توجه به اهميت واقعه کودتاي 28 مرداد در تاريخ معاصر ايران و تأثيرگذاري آن بر بسياري از وقايع تاريخي 60 سال اخير، اين نکته حائز اهميت است که رسانه‌اي پرمخاطب مانند تلويزيون بي‌بي‌سي فارسي، چه تحليلي از اين واقعه ارائه مي‌دهد.
همچنين ارائه تحليلي درست و علمي از پرداختن تلويزيون بيبيسي فارسي به واقعه کودتاي 28 مرداد، براي سياستگذاران رسانهاي کشور نيز مفيد خواهد بود؛ زيرا با نشان دادن ايدئولوژي هدايت‌کننده اين برنامهها، ميتوانند هم اين ايدئولوژي را براي مخاطبان داخلي و خارجي خود نشان دهند و هم با توجه به وقايع تاريخي و اسناد موجود، تحليلي درست از کودتاي 28 مرداد و عاملان آن داشته باشند. همچنين با توجه به اهميت مالکيت و ايدئولوژي در جهتدهي به محتواي برنامههاي رسانه‌ها درک اين ايدئولوژي ميتواند در پيشبيني برنامههاي اين شبکه در موارد مشابه مؤثر واقع شود.
مطالعه گفتمان اين شبکه اين امکان را فراهم مي‌سازد تا به موضع‌گيري آن‌ها و درواقع به موضع‌گيري مالکان، اداره‌کنندگان و دولت حامي اين شبکه در قبال رويدادهاي تاريخي کشورمان پي ببريم. چراکه گفتمان رسانه‌ها بازتابي از فضاي حاکم سياسي،‌رقابت سياسي و ساحت قدرت را به نمايش مي‌گذارد.
نتيجه چنين واکاوي و شناختي بالطبع مي‌تواند نوع مواجهه، برخورد و عکس‌العمل در مقابل سياست‌هاي رسانه‌اي رقيبان ما به‌روشني مشخص سازد. همچنين آگاهي و شناخت ايدئولوژي‌هاي حاکم بر متون رسانه‌اي رقيبان ما را به‌روشني در سياست‌گذاري رسانه‌اي درون و برون‌مرزي ما مفيد واقع‌شده و منجر به خنثي‌سازي توطئه‌ها، از سوي دولت‌هايي که منافع خود را در حذف نظام‌هاي مردمي کشورهاي درحال‌توسعه مي‌بينند، شود.
3-1- هدف‌هاي تحقيق
هدف اصلي:
شناخت گفتمان يا گفتمان‌هاي مسلط تلويزيون بي‌بي‌سي فارسي درباره‌ي کودتاي ?? مرداد
اهداف فرعي:
1. شناخت انگاره يا انگارههاي ساخته‌شده در مورد کودتاي ?? مرداد در تلويزيون بي‌بي‌سي فارسي
2. شناخت سوگيري‌ها و چارچوب سازي‌هاي رسانهاي تلويزيون بي‌بي‌سي فارسي در مورد کودتاي ?? مرداد
4-1- سؤال‌هاي تحقيق
سؤال اصلي:
گفتمان و يا گفتمانهاي تلويزيون بي‌بي‌سي فارسي در خصوص “کودتاي ?? مرداد” چه بوده است؟
سؤالات فرعي:
1. متون “ويژه برنامه‌هاي شصتمين سالگرد کودتاي ?? مرداد” چه نظام واژگاني (مثبت و منفي) را به‌کاربرده‌اند؟
2. متون “ويژه برنامه‌هاي شصتمين سالگرد کودتاي ?? مرداد” چگونه از افراد يا نهادهاي مطرح‌شده در متن استفاده کرده‌اند؟
3. استناد يا ذکر شواهد در متون “ويژه برنامه‌هاي شصتمين سالگرد کودتاي ?? مرداد” چگونه بوده است؟
4. پيش‌فرض‌هاي مطرح‌شده در متون “ويژه برنامه‌هاي شصتمين سالگرد کودتاي ?? مرداد” چه بوده است؟
5. قطب‌بندي يا ارزش‌هاي منتسب به “خود” و “ديگري” در متون “ويژه برنامه‌هاي شصتمين سالگرد کودتاي ?? مرداد” چگونه بوده است؟
6. دلالت‌هاي ضمني متن (تلقين و تداعي) در متون “ويژه برنامه‌هاي شصتمين سالگرد کودتاي ?? مرداد” چه بوده است؟
7. مؤلفه‌هاي اجماع و توافق در متون “ويژه برنامه‌هاي شصتمين سالگرد کودتاي ?? مرداد” چگونه استفاده‌شده است؟
8. گزاره‌هاي اساسي در متون “ويژه برنامه‌هاي شصتمين سالگرد کودتاي ?? مرداد” چه بوده است؟
5-1- تعريف مفاهيم و مقوله‌ها
انگاره
مولانا از صاحب‌نظران حوزه ارتباطات، در تعريف انگاره ميگويد: انگاره مجموعهاي از تصاوير که خود اين تصاوير در ذهن مخاطب جنبه‌هاي گوناگوني از واقعيت را دارند است. بنابراين مجموع? تصاوير در حکم يک سازه قرار مي‌گيرند. انگارهها ميزان وابستگي زياد مخاطبان را به خود دارند، اين ميزان وابستگي پيوستاري از نيازهاي متعدد مخاطبان را در برمي‌گيرد. انگارهها به يکديگر نيز وابستگي متقابلي دارند به‌نحوي‌که هرگونه دگرگوني و تغيير در ساختار يک انگاره باعث ايجاد عدم توازن و درنهايت تغيير در ساختار انگار? ديگر را در پي خواهد داشت. مرکز توجه فرد، شامل مجموعهاي از عناصر کوچک مشخص در يک انگاره است و محيط بيروني توجه فرد، عناصري مبهم و ادراک‌شده را در بر دارد که اين عناصر به‌مرورزمان ابهام بيشتري به خود پيدا ميکنند. انگارهها همچنين باعث يکدل شدن مردم يک فرهنگ يا يک منطقه و يا يک کشور در مورد طرز تلقيشان نسبت به يک پديده يا يک موضوع خاص ميشوند. (مولانا، 1375، ص11)
چارچوب‌سازي
استريت به نقل از انتمن چارچوب‌سازي را اين‌گونه بيان مي‌کند: “چارچوب‌سازي انتخاب شماري از وجوه واقعيت براي پرتوافکني بر آن‌ها، و شماري ديگر براي در سايه قرار دادن آن‌هاست، به‌نحوي‌که در کل، داستاني منسجم و موجه درباره مشکلات، علل پيدايش آن‌ها مضامين اخلاقي آن‌ها و راه‌هاي برطرف کردنشان به وجود آيد” (مهدي‌زاده، 1389، ص 82).
گفتمان
مك ميلن1 نيز در مقاله‌اي با عنوان الفباي تحليل گفتمان مي‌گويد: تحليل گفتمان يك اصطلاح براي مطالعه قسمت اعظم زبان است. به‌ طور كلي شامل تنوع رويكردها و ديدگاه‌هاي مختلف با روش‌هاي گوناگون زيادي است. و در جايي ديگر اضافه مي‌كند تحليل گفتمان مجموعه‌اي از روش‌ها و تئوري‌ها براي بررسي زبان و كاربرد زبان در زمينه‌هاي اجتماعي است.
“منظور از گفتمان اين است که زبان در چارچوب قالب‌هايي ساختاربندي شده است و مردم به هنگام مشارکت در حوزه‌هاي مختلف حيات اجتماعي در گفتار خود از اين قالب‌ها تبعيت مي‌کنند” (کوثري،1391 ص??)
براي گفتمان که امروز کاربردي وسيعي در علوم مختلف پيداکرده، تعاريف گوناگوني آمده است. ميشل فوکو معتقد است گفتمان به معني “گروه‌هاي وسيع جملات يا گزاره‌ها و قضاياي متنوع با معاني و فحواهاي مختلف و مضامين و کار ويژه‌هاي گسترده و درعين‌حال مشخص” است (Foucautl, 1972, p7).
تحليل گفتمان
تحليل گفتمان روشي است که مي‌كوشد تا نظام و آرايش فرا جمله‌اي عناصر زباني را موردمطالعه قرار داده و بنابراين واحدهاي زباني نظير تبادلات مكالمه‌اي يا متون نوشتاري را بررسي مي‌کند. (فركلاف، 1379،ص9).
تحليل گفتمان به‌اين‌ترتيب، تحليل اجتماعي مقوله‌هاي زباني است. يا به عبارتي، استفاده از پس‌زمينه‌ها و يا رفتارهاي اجتماعي براي بررسي و ارزيابي مقوله‌هاي كلامي و زباني در يك متن مي‌باشد. هدف اصلي مطالعه گفتمان، ايجاد توصيفي واحد، از سه بعد اساسي گفتمان است؛ اين ابعاد شامل كاربرد زبان، برقراري ارتباط ميان باورها و تعادل در موقعيت‌هاي اجتماعي است. در مطالعه مفهوم گفتمان نحوه تقابل و تأثير اين ابعاد نسبت به هم موردبررسي قرار مي‌گيرد (ون‌دايك، 1382، ص 46).
تحليل گفتمان، شامل تحليل ساختار زبان گفتاري- مانند گفتگوها، مصاحبهها و سخنرانيها و تحليل متن، شامل تحليل ساختار زبان نوشتاري مانند مقاله‌ها، داستان‌ها و گزارهها است. تحليل گفتمان به توصيف روابط بين كاركرد و ساختار جمله مي‌پردازد، در تحليل گفتمان، بايد گامي فراتر از تشريح زمينه متن برداشت و به بافت يا زمينه موقعيتي فرهنگي و اجتماعي پرداخت. (لطفي‌پور، 1372، ص10)

فصل دوم
مباني نظري تحقيق
مقدمه
مباني نظري، پايه و اساس اصلي در هر تحقيقي به شمار مي‌رود. ميزان ارتباط مباني و چارچوب نظري تحقيق با موضوع و روش تحقيق تا آنجاست که اگر توجه به اين ارتباط در کانون توجه‌ و فعاليت‌هاي هر محققي قرار نگيرد، چه‌بسا موجب گمراهي محقق و زير سؤال رفتن اعتبار تحقيق خواهد شد و از ديگر سو موجب خارج شدن تحقيق از مسير درست آن مي‌شود. در خصوص استفاده از ادبيات پژوهشي نظرهاي مختلفي وجود دارد.
در فصل حاضر سعي مي‌کنيم سه محورِ تحقيقات پيشين، مباني نظري و چارچوب نظري را توضيح دهيم؛ تا در نهايت با ايجاد تعادل در ميان اين سه محور، به پايهاي نظري براي انجام يک طرح تحقيقي دست يابيم.
1-2- بررسي تحقيقات پيشين
بهنام ياوري(1393)، در پژوهش خود با عنوان “بازنمايي انقلاب اسلامي ايران در مستندهاي تلويزيون‌هاي ماهواره‌اي فارسيزبان: مطالعه موردي مستندهاي شبکه‌هاي من‌وتو و بي‌بي‌سي فارسي”، به بررسي چگونگي بازنمايي انقلاب اسلامي در مستندهاي تلويزيون‌هاي ماهواره‌اي با مطالعه موردي دو مستند “از متن موردمطالعه اين پژوهش، دو مستند “از تهران تا قاهره” و “سقوط يک شاه” با موضوع انقلاب اسلامي است. يافته‌هاي تحقيق نشان مي‌دهد متن‌هاي هر دو مستند ازلحاظ سبک واژگاني، افراد و نهادهاي مطرح‌شده در متن، غيرسازي، استنادها، پيش‌فرض‌ها، تلقين و تداعي‌ها، مؤلفه‌هاي اجماع و توافق و گزاره‌هاي اساسي در موضوع انقلاب اسلامي باهم شباهت‌هاي بسيار و اختلاف‌هاي اندک دارند. بر اساس يافته‌هاي تحقيق، اصلي‌ترين چارچوب در دستور کار قرارگرفته هر دو مستند در خصوص بازنمايي انقلاب اسلامي “چارچوب ليبرال سرمايه‌داري و نگاه سکولاريستي غرب” بوده است که گفتمان‌هاي مشترکي چون گفتمان ليبرال دموکراسي و سکولاريسم، گفتمان منافع ملي، گفتمان پيشرفت و رفاه در کشور، گفتمان حقوق بشر و گفتمان ناسيوناليسم ايراني با توجه به مباني فلسفي و معرفت‌شناختي چارچوب مورداشاره در هر دو مستند برجسته شده‌اند.
* تحقيق فوق نه‌تنها از لحاظ روش (تحليل گفتمان) و رسانه (تلويزيون بي‌بي‌سي فارسي) با تحقيق پيشرو شباهت دارد؛ بلکه به لحاظ موضوع مورد بررسي نيز شباهت زيادي بين اين دو وجود دارد. لذا اين پژوهش در پيشبرد فرايند تحقيق کمک زياد به اينجانب نمود.
کميل رمضاني(1392) در پايان‌نامه خود با عنوان “رويکرد خبري “برنامه 60 دقيقه” بي‌بي‌سي فارسي نسبت به مسائل اقتصادي جمهوري اسلامي ايران(با تاکيد بر برنامه 60 دقيقه)” گفتمانهاي به کار رفته در “برنامه ?? دقيقه” بي‌بي‌سي فارسي نسبت به مسا‌‌ئل و مشکلات اقتصادي ايران مورد بررسي قرار داده است. در اين پژوهش از روش تحليل گفتمان با رويکرد ون دايک استفاده شده است. جامعه آماري اين پژوهش، تمام اخبار مربوط به مسائل اقتصادي ايران در بازه زماني مهر تا اسفند 1391 است که پس از بررسي جامعه آماري به روش نمونه‌گيري هدفمند تعداد ?? خبر انتخاب و مورد گفتمان کاوي قرار گرفت. بر اساس يافته‌هاي تحقيق، اصلي‌ترين چارچوب در دستور کار قرار گرفته بي‌بي‌سي فارسي در خصوص مسائل اقتصادي ايران، “چارچوب اثرگذاري تحريم‌ها بر اقتصاد ايران” بوده است. عمده‌ترين گفتمان‌هاي شکل گرفته در خصوص مشکلات اقتصادي ايران عبارتند از: گفتمان قدرت و دانش، گفتمان فساد در حکومت ايران، گفتمان تداعي دوران حاضر به دوران جنگ ايران و عراق، گفتمان شکست مقاومت اقتصادي ايران، گفتمان ناکارآمدي سياستهاي اقتصادي ايران، گفتمان ترسيم آيندهاي سياه براي ايران، گفتمان اقتصاد رياضتي، گفتمان سياستزدگي اقتصاد، گفتمان انسان دوستانه در مورد تحريمهاي اعمال شده از سوي آمريکا و کشورهاي غربي در قبال ايران، گفتمان هشدار، گفتمان حمله به عزت نفس و اعتماد به نفس ملي، گفتمان اختلافات داخلي و معرفي مقام معظم رهبري به عنوان مقصر اصلي وضعيت کنوني کشور.
* تحقيق فوق از حيث روش و رسانه (تلويزيون بي‌بي‌سي فارسي) مورد بررسي نزديکي زيادي با تحقيق فوق دارد، اما از آنجا که به بررسي گزارش‌هاي اقتصادي اين رسانه پرداخته است و مباحث ديگري را دنبال مي‌کرد؛ نتايج آن با يافته‎ها و نتايج حقير تفاوت دارد.
هوشيار، مهدي(1391) در پايان نامه خود با عنوان “تحليل گفتمان پوشش خبري وقايع خاورميانه و شمال آفريقا توسط سايت بي.بي.سي فارسي و خبرگزاري ايرنا”، با استفاده از روش تحليل گفتمان خبري اين دو رسانه درباره تحولات خاورميانه و شمال آفريقا پرداخته است. بر اساس يافته هاي اين تحقيق، اصلي ترين چارچوب در دستور کار قرار گرفته بي‌بي‌سي فارسي در خصوص تحولات اين کشورها، چارچوب صلح در عين اسلام هراسي و تقابل با بيداري اسلامي بوده است. خبرگزاري ايرنا نيز کوشيده است انعکاس‌ها و پوشش خبري خود از تحولات اين کشورها را در چارچوب برخورد و ثابت‌قدمي، غرب ستيزي و بيداري اسلامي قرار دهد و گفتمان و انگاره‌هاي خود را در دل آن شکل دهد. همچنين عمدهترين گفتمان‌هاي شکل گرفته در خصوص اين کشورها توسط سايت بي‌بي‌سي فارسي معطوف به حفظ منافع کشورهاي غربي، متناقض(حمايت و تقابل)، اسلام هراسي، گرايش به دموکراسي غربي، آزادي خواهي، ايران هراسي و عمده‌ترين گفتمان‌هاي شکل گرفته در خبرگزاري ايرنا حمايت از خواسته‌هاي مردمي، اسلام خواهي و بازگشت به اصل دين خويش، رويگرداني از غرب و نزديکي به ايران و انقلاب اسلامي بوده است.
* تحقيق فوق تنها از نظر روش بررسي (تحليل گفتمان) و تحليل اخبار بي‌بي‌سي فارسي به موضوع اين پايان نامه نزديک است.
هادي بهجتي فرد (1391)، در پاياننامه خود مقايسه گفتمان خبري سايتهاي فارسي زبان شبکههاي العالم، العربيه و بي.بي.سي در مورد اعتراضات عمومي در بحرين در بازه زماني 14 بهمن 1389 تا پايان تير 1391، در پي شناخت چارچوبسازيهاي رسانهاي سه سايت مذکور و مقايسه و بررسي شباهتها و تفاوتهاي گفتمانهاي آنها بوده است. در اين پژوهش که به روش تحليل گفتمان انجام شده، 21 خبر مورد تحليل قرار گرفته است. بر اساس نتايج اين تحقيق، اصليترين چارچوب بي.بي.سي فارسي در مورد اعتراضات بحرين “ناديده گرفتن هويت اسلامي اعتراضات، صلح در عين ايران هراسي و القاي تقابل و افزايش تنش بين قدرتهاي منطقه بر سر موضوع بحرين” و اصلي‌ترين چارچوب سايت العربيه نيز “حمايت از دولت بحرين، کم رنگ جلوه دادن اعتراضات مخالفان و حمايت از اقدامات عربستان در قبال بحرين” و چارچوبهاي سايت العالم نيز “بيداري اسلامي و القاي اسلامخواهي مخالفان، حمايت از مخالفان، اثبات عدم دخالت ايران و غرب ستيزي” بوده است. عمدهترين گفنمانهاي شکل گرفته در خصوص اعتراضات عمومي بحرين توسط سايت بي‌بي‌سي فارسي معطوف به بحرانسازي، ايران هراسي و شيعه هراسي، هشدار، فرافکني و ايجاد قرباني و عمدهترين گفتمانهاي شکلگرفته در سايت العربيه ايران هراسي و شيعه هراسي، حامي گفتگو در عين اقتدار، گرايش به اتحاد و پانعربيسم، فرافکني و توطئهچيني و آشوبسازي بوده است. سايت العالم نيز به طور عمده از گفتمانهاي برخورد و آزاديخواهي، رفع اتهام، منفعتطلبي و مردم ستيزي، رياکاري و سرکوب و افشاگري استفاده کرده است.
* با توجه به اينکه اين تحقيق از لحاظ رسانه و روشي مشابهت زيادي با تحقيق اينجانب دارد، اما به لحاظ موضوع و نوع رسانه مورد متقاوت مي‌باشد.
نوري‌زاده، جواد (1390)، طي مطالعهاي تحت عنوان “تلويزيون بي‌بي‌سي فارسي و بازنمايي تحولات داخلي ايران در سال 1388″، تلاش کرده است تا با استخراج محورهاي گفتمان غالب بازنمايي شده، روند و ابعاد رويکرد جريان‌سازي در قالب خبر و برنامههاي خبري اين شبکه، تبيين راهکارهاي رسانهاي آن در قالب گفتمان رسانه حرفهاي و ابعاد گفتمان هژمونيک اين رسانه در خلق گفتمانهاي القايي براي مخاطبان را واکاوي کند. در اين تحقيق از روش تحليل محتواي کيفي براي شناخت کلي جهتگيري رسانه بي‌بي‌سي فارسي استفاده‌شده است. ارزيابي و تجزيه‌وتحليل اين تحقيق نشان ميدهد که بسياري از رويکردها و جهتگيري رسانهاي اين شبکه تلويزيوني در بازنمايي انقلاب اسلامي در سال 88 به نحو شديدتر و با سوءاستفاده از تحولات قبل و بعد انتخابات سال 88 ايران، به نحو بارزي در مقايسه با ديگر رسانههاي مخالف جمهوري اسلامي ايران شديدتر شده است.
* تفاوت تحقيق حاضر با اين تحقيق در تمرکز بر ويژه برنامه‌هاي کودتاي 28 مرداد و موضوع کودتاي 28 مرداد است که با روشي مشابه يعني تحليل گفتمان انجام‌شده است.
گلبخشي، حسن (1387)، در پايان‌نامه خود، “تحليل گفتمان خبري بي‌بي‌سي فارسي و راديو فردا در مورد ماجراي بازداشت ملوانان انگليسي در اروندرود”، مطرح مي‌کند که مسئله اصلي پژوهش در جريان خبر‌رساني اين ماجرا، در سايت‌هاي دو رسانه خبري بي‌بي‌سي فارسي و راديو فردا، چگونه بوده و با چه نوع انگاره سازي‌هايي افكار عمومي جهان را بر ضد جمهوري اسلامي ايران سمت‌وسو بخشيده‌اند. اينكه سايت‌هاي خبري بخش فارسي‌زبان شبكه بي‌‌بي‌‌سي و راديو فردا به‌عنوان رسانه‌هايي كه جريان اصلي اطلاع‌رساني را در جهان به نفع قدرت‌هاي بزرگ جهت مي‌دهند، در اين مورد چه شيوه‌هايي را براي يك جنگ رواني تمام‌عيار در پيش‌گرفته‌اند. در اين پژوهش از روش تحليل گفتمان استفاده‌شده و ايدئولوژي رسانه‌اي سايت‌هاي بي‌بي‌سي فارسي و راديو فردا، در متون خبري بررسي‌شده، تضعيف و تخريب چهره ايران و بد وجهه کردن سپاه پاسداران در دفاع از مرزهاي آبي ايران بوده است.
* تحقيق فوق ازاين‌جهت که به تحليل گفتمان رسانه خبري بي‌بي‌سي فارسي پرداخته و اينکه با چه نوع انگاره‌سازي‌هايي افكار عمومي را بر ضد جمهوري اسلامي ايران سمت‌وسو بخشيده‌، همچنين ازلحاظ روش انجام آن به اين پژوهش شباهت دارد. با اين تفاوت که در تحقيق گل‌بخشي اخبار دو سايت‌ موردبررسي قرارگرفته اما در اين تحقيق تنها به بررسي ويژه برنامه‌هاي شبکه تلويزيوني بي‌بي‌سي پيرامون کودتاي 28 مرداد پرداخته‌شده است.
گودرزي، محسن (1391) در پايان‌نامه کارشناسي ارشد خود با عنوان “بازنمايي ايدئولوژي انقلاب اسلامي در روزنامه واشنگتن‌پست” با به‌کارگيري روش تحليل گفتمان انتقادي روندي مشابه تحقق قبلي را طي کرده است در تحقيق وي آورده شده است كه كليشه‌سازي، دو انگاري متضاد و انگ‌زني از جمله مهم‌ترين روشهاي استفاده‌شده توسط روزنامه واشنگتن‌پست در سال‌هاي 1980 و 2010 ميلادي به‌منظور بازنمايي ايدئولوژي انقلاب اسلامي بوده است.به اعتقاد محقق اين رويكردها برآمده از گفتمان‌هاي “غرب و ديگران”، “شرق‌شناسي” و “اسلام رسانه‌اي” است.
* اين تحقيق ازلحاظ روش شباهت‌هايي با تحقيق حاضر دارد اما ازنظر موضوع و رسانه‌هاي موردبررسي و نتايج به‌دست‌آمده تفاوت وجود دارد.
تحقيقات خارجي:
Izadi, Foad; Saghaye-Biria, Hakimeh, (2007) -A Discourse Analysis of Elite American Newspaper Editorials: The Case of Iran’s Nuclear Program, Journal of Communication Inquiry 31, P 140-165, Published by Sage Publications
ايزدي (????) در تحقيق خود پيرامون “تحليل گفتمان سرمقاله‌هاي روزنامه‌هاي برجسته آمريکا” به بررسي سرمقاله‌هاي سه روزنامه برجسته آمريکايي درباره برنامه هسته‌اي ايران با بهره‌گيري از مفاهيم نظري “شرق‌شناسي” ادوارد سعيد و وان دايک مي‌پردازد. وي در اين تحقيق به تحليل گفتمان انتقادي سرمقاله‌هاي نيويورک‌تايمز، واشنگتن‌پست و وال‌استريت ژورنال از سال ???? تا ???? بر اساس شش عدد از مضامين گفتمان شرق‌شناسي انجام مي‌دهد. يافته‌هاي تحقيق نشان مي‌دهد که روزنامه‌هاي واشنگتن‌پست و وال‌استريت در مقايسه با نيويورک‌تايمز، در سرمقاله‌هاي خود از مضامين و مقوله‌هاي شرق شناسانه بيشتر استفاده کرده‌اند. همچنين آشکار مي‌سازد که چگونه سرمقاله‌هاي اين سه روزنامه به‌صورت گزينشي با به‌کارگيري از شگردهاي زباني، سبکي و بحث‌برانگيز موضوعات را حول مناقشه هسته‌اي ايران شکل مي‌دهند.

Saleem, Noshina (2007), U.S. Media Framing of Foreign Countries Image: An Analytical Perspective, Canadian Journal of Media Studies, P130-162
سليم (????)مي‌گويد که رسانه‌هاي آمريکا، خط‌مشي سياسي دولت را، به‌رغم دوستان و دشمنان، تبعيت مي‌کنند. وي اين ادعا را با استناد به تحقيق دورمن و فرهنگ در مورد پوشش خبري رسانه‌هاي آمريکايي در مورد ايران، در بازه زماني 1951- 1978 در چندين رسانه‌هاي مختلف آمريکايي از جمله نيويورک‌تايمز، واشنگتن‌پست و وال‌استريت ژورنال و لس‌آنجلس تايمز و چندين مورد ديگر، تقويت مي‌کند. او خاطرنشان مي‌کند که ايران، در بازه‌هاي زماني گوناگون، به انحا مختلفي توسط جريان اصلي رسانه امريکا بازنمايي شده است. او به بحث کمک‌هاي نظامي بسيار زياد آمريکا به شاه، به‌عنوان يکي از کليدي‌ترين هم‌پيمانان راهبردي خود در منطقه اشاره مي‌کند و نهايتاً چنين نتيجه مي‌گيرد که رسانه‌ها در اين مورد مطالعاتي يعني ايران، حامي سياست‌هاي دولت بوده‌اند. تصوير ايران در آن رسانه‌ها، پس از انقلاب 1979 ايران به‌طورکلي تغيير مي‌کند و اين ادعا را محور قرار مي‌دهد که انقلاب ايران انقلاب متحجرين متعصب و طبعاً مروج تروريسم است. سليم از اين تحقيق و تحقيقات ديگري که مفصلاً بدان‌ها اشاره مي‌کند بيان مي‌کند که سياست‌هاي رسانه‌اي آمريکا از سياست‌هاي دولتي آن، خط مي‌گيرد. وي اين خط دهي را به 4 عامل مرتبط مي‌داند: 1.شکل‌دهي به افکار عمومي مدنظر دولت و تملق دولت 2. حس ميهن‌دوستي 3. توانايي رئيس‌جمهور آمريکا براي تعيين سياست‌هاي کلي برجسته‌سازي در موارد گوناگون 4. تکنيک‌هاي کنترل رسانه‌ها توسط دولت.
Mughees-uddin. (1995). Image of Iran in the Western media, Iranshenasi Quarterly Journal, P 32-48
مُقيس ‌الدين (????)، در اثر خود اشاره مي‌کند که مهم‌ترين علت تصويرسازي منفي از ايران، “مؤلفه اسلامي” بودن آن است که به‌صورت مؤلفه‌اي تهديدآميز براي صلح منطقه و منافع امريکا و اسرائيل بازنمودن مي‌شود. اساساً رسانه‌هاي غربي ايران را به‌عنوان کشوري “تروريست” يا “بنيادگرا” بازنمايي مي‌کنند. واژه بنيادگرايي و بنيادگراي اسلامي براي اشاره به‌نظام و مسلمانان ايراني استفاده مي‌شود. مقيس در تحليل کلي‌تر بيان مي‌کند که رسانه‌هاي غربي نه‌تنها به اسلام انتقاد دارند بلکه درصدد کليشه منفي ساختن از جهان اسلام و ارزش‌هاي اسلامي هستند. او نتيجه مي‌گيرد که رسانه‌هاي آمريکايي تلاش کرده‌اند تا ميان اسلام و مسيحيت نزاع ايجاد کنند؛ از اين طريق که مسيحيت را به‌عنوان نماد سعه‌صدر و بردباري و اقتصاد بازار آزاد، دقيقاً در مقابل اسلام مجسم مي‌کنند.

2-2- مباني نظري تحقيق



قیمت: تومان


پاسخ دهید